“The Nutmeg Curse” is een recent verschenen boek van de Amerikaanse schrijver Amitav Ghosh. Het gaat over de barbaarse activiteiten van de Verenigde Oost Indische Compagnie, VOC, op de Banda eilanden in 1621. Nootmuskaat was in die tijd een uiterst kostbaar kruid. Met een handvol zaadjes kon je een huis of een schip kopen. De VOC wilden de inwoners van de Bandaeilanden dwingen om de zaadjes alleen aan hen te verkopen, maar aangezien er geen centrale autoriteit op het eiland was konden ze geen deal sluiten en toen ging de VOC op de militaire toer: ze verbranden hun huizen, vermoorden bijna alle inwoners van het eiland Lontor, en namen ook velen mee als slaaf. Een vreselijk verhaal, gruwelijk.
De schrijver stelt in zijn boek:
De VOC is volgens sommige maatstaven het grootste bedrijf in de menselijke geschiedenis ooit, meer waard dan Exxon Mobil, Apple en Amazon te samen nu.
Een heel interessant boek. Natuurlijk weten wij, Nederlanders, wel dat de VOC niet alleen uit lieverdjes bestond. Er was in die tijd ook kritiek in Nederland op de agressieve monopolie politiek van de VOC. Vondel schreef bijvoorbeeld rond 1621 een gedicht “Het Lof der Zee-Vaert”, waarin hij naar de mening van Vondel experts nadrukkelijk stelling neemt tegen het VOC beleid. Maar toch denk ik, dat de VOC ons ook veel goeds heeft gebracht. Het is voor mij een duivels dilemma, want een directe voorvader, Elias Trip was één van de oprichters van de VOC. Moet ik nu namens de nazaten van Elias naar de Banda eilanden reizen om excuses te maken voor mijn voorvader?? Géén haar op mijn hoofd die daar aan denkt. Ik vind al die excuses over de slavernij ook echt onzin. Je kan niet met de ogen van nu excuses maken over iets dat honderden jaren geleden gebeurde. Natuurlijk moeten de geschiedenisboekjes, indien nodig, altijd aangepast worden aan feitelijk nieuwe inzichten. Het is niet nodig om de VOC te verheerlijken, maar ik vind het wel grappig, dat ik een nazaat ben van Elias Trip.
Dan nog een klein extra verhaaltje over dit onderwerp:
In 1985 startte de bouw van een replica van het VOC schip de “Batavia”. Die start was aanleiding voor een feestje in Lelystad waar de replica gebouwd zou gaan worden, onder de bezielende leiding van Willem Vos. Eigenlijk lukte het hem in zijn piere eendje om dit enorme project te verwezenlijken met honderden vrijwilligers. Het is nog steeds te zien in het Museum Batavialand in Lelystad.
Op het feestje traden “ De Heren 17” op, zij waren de oorspronkelijke oprichters! Eén van hen was dus die voorvader, Elias Trip. Mijn broer en 16 anderen waren de toneelspelers, gekleed in prachtige 17eeeuwse kostuums. Mijn vader was er ook bij, een beetje oud en broos. Hij vond het geweldig. De dag na dit festijn overleed mijn vader.
Reuze knap hoe je steeds in een heel kort verhaal iets wetenswaardig kan vertellen.
Goede jaar wisseling en een nieuw jaar met veel gezondheid, geluk en liefde om je heen.